Kort antwoord
Sinds 2 augustus 2026 geldt artikel 50 van de Europese AI-verordening: mensen moeten weten dat ze met een AI-systeem praten, tenzij dat al overduidelijk is. Gebruik je een chatbot, AI-telefoniste of AI-assistent in je DM's, dan moet die zich bij het eerste contact als AI bekendmaken. De aanbieder moet het systeem zo bouwen, en jij zorgt dat het zo blijft.
Wat de AI-verordening is
De AI-verordening (in het Engels: AI Act) is een Europese wet over kunstmatige intelligentie. Hij geldt rechtstreeks in alle EU-landen, ook in Nederland. De wet deelt AI-systemen in naar risico. Voor de meeste toepassingen in kleine bedrijven, zoals een chatbot op je website, gaat het vooral om transparantie: eerlijk zijn dat er AI in het spel is.
De wet trad in 2024 in werking en gaat in stappen gelden. De regels over transparantie (artikel 50) gelden sinds 2 augustus 2026. Bij de aanpassing van de wet in 2026 zijn sommige regels voor systemen met een hoog risico uitgesteld, maar de meldplicht voor chatbots niet.
Wat je moet melden
- Gesprekken met AI. Een chatbot, AI-telefoniste of AI-assistent in je berichten moet duidelijk maken dat de klant met AI praat, uiterlijk bij het eerste contact. Bijvoorbeeld: "Je spreekt met de digitale assistent van [bedrijf]."
- Uitzondering. Is het voor een gewone gebruiker al overduidelijk dat het AI is, dan hoeft het niet apart. Ga daar niet te snel van uit.
- Gemaakte beelden en teksten. Deepfakes moeten als zodanig te herkennen zijn. Voor AI-teksten die je publiceert om het publiek te informeren over zaken van algemeen belang geldt ook een meldplicht, tenzij een mens de tekst heeft nagekeken en er verantwoordelijk voor is.
Wie is verantwoordelijk?
De wet maakt onderscheid tussen de aanbieder (wie het AI-systeem maakt of onder eigen naam aanbiedt) en de gebruiksverantwoordelijke (het bedrijf dat het inzet). De aanbieder moet het systeem zo bouwen dat mensen weten dat ze met AI praten. Als bedrijf zorg je dat je de melding niet weghaalt en dat je het systeem gebruikt zoals bedoeld.
Zo doe je het in de praktijk
- Laat de eerste zin van de chatbot of telefoniste zeggen dat het om een digitale assistent gaat.
- Zet bij elk antwoord in de chat een label als "AI-assistent".
- Bied altijd een route naar een mens: een terugbelverzoek of doorverbinden.
- Vermeld in je privacyverklaring dat je een AI-assistent gebruikt en wat er met de gesprekken gebeurt.
Vergeet de AVG niet
Naast de AI-verordening geldt de AVG, de privacywet. Gesprekken met een chatbot of telefoniste bevatten vaak persoonsgegevens. Dat betekent onder meer: een verwerkersovereenkomst met je aanbieder, niet langer bewaren dan nodig en mensen vooraf informeren als je gesprekken opneemt of uitschrijft. Kies een aanbieder die de gegevens binnen de Europese Unie verwerkt.
Wat als je het niet doet?
Op het overtreden van de transparantieregels staan in de wet boetes tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, met lagere maxima voor kleine bedrijven. Belangrijker voor de meeste ondernemers: klanten die zich bedrogen voelen omdat ze dachten een mens te spreken, komen niet terug.
Dit artikel is algemene uitleg en geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie, vraag het dan aan een jurist.
Veelgestelde vragen
Moet mijn chatbot zeggen dat hij AI is?
Ja, sinds 2 augustus 2026, uiterlijk bij het eerste contact, tenzij het voor de gebruiker al overduidelijk is. In de praktijk zet je het in de eerste zin en bij elk antwoord.
Geldt dit ook voor een AI-telefoniste?
Ja. Ook bij een gesprek met een stem moet de beller weten dat hij met een AI-systeem praat. De assistent stelt zich daarom voor als digitale assistent.
Geldt de AI-verordening ook voor kleine bedrijven?
Ja. De wet geldt voor iedereen die AI-systemen aanbiedt of gebruikt in de EU. Voor kleine bedrijven gelden soms lagere boetes en extra ondersteuning, maar de meldplicht geldt gewoon.
Bronnen
Hoe zndr hierbij helpt
Een assistent op je website die je bedrijf kent, vragen direct beantwoordt en aanvragen voor je klaarzet.